L-orizzont  -  12 ta’ Novembru 2008

 

 

Qieg]ed jaqbez kull limitu ta’ di`enza

 

 

Fl-a]]ar il-gvern nazzjonalista a``etta li kellu tort li barra li g]amel taxxa assorbidenti fuq ir-re[istrazzjoni tal-karozzi impona fuqha t-taxxa tal-VAT.

Fi ftit kliem dan ifisser taxxa fuq taxxa. 

 

F’dan il-ba[it kiefer u anti-so`jali l-gvern a``etta li kontra qalbu mhux sejjer ikompli jimponi t-taxxa tal-VAT meta ti[i biex tit]allas it-taxxa tar-re[istrazzjoni tal-karozzi. Minn na]a l-o]ra g]alkemm ma kellux il-kura[[ li jiddikjara `ar u tond li kien qieg]ed jimponi taxxa meta kien jaf li ma setax jag]mel dan, il-gvern nazzjonalista ipprova ibellag]hilna li kien sejjer ine]]i xi taxxa. Jekk il-gvern nazzjonalista ja]seb li jista’ jid]aq bil-poplu Malti u G]awdxi b’dan il-mod sfa``at il-gvern ikollu ja``etta li l-poplu g]andu d-dritt li jirrispondi li jekk int kuntent li tid]aq bik innifsekk ta]sibx li g]all-mument li bellajtilna r-ross bil-labra. 

 

I\da biex tag]qad, il-wi`` tost tal-gvern ma waqafx hawn, qieg]ed jig]id ukoll li g]alkemm ilu jda]]al din it-taxxa g]al snin s]a] ming]ajr ma kellu dritt g]aliha mhux bi]siebu jrodd lura dak li ]a b’abbu\ minn fuq il-poplu.

 

Sa fejn naf jien meta xi ]add jie]u xi ]a[a li ma tkunx tieg]u irid iwie[eb g]al- g]emilu. F’dan il-ka\ mhux talli l-gvern ma jridx iwie[eb g]al-g]emila i\da lanqas irid jerfa’ r-responsabilita’ talli ]a flus il-poplu li jammontaw g]all-miljuni meta jaf li ma kellux dritt g]alihom.

 

Biex wie]ed ja``ara kemm hija gravi u serja din il kwistjoni jista’ jxebba]ha ma’ persuna li tie]u flus ]addie]or u meta tinqabat tistqarr illi sejra tieqaf milli tkompli i\da bill-wi`` tost kollu tg]idlek li dak li rnexxielha tie]u mhux sejra troddu lura.

 

Filwaqt li l-gvern g]andu l-obbligu li jag]ti e\empju bit-tmexxija tieg]u f’dan il-ka\ qieg]ed jag]mel kollox bil-maqlub flok li jammetti li ma setax jinponi taxxa fuq taxxa g]alih qisu qatt ma gara xejn u jg]id li kien kien u li sar sar.

 

Jekk il-gvern ja]seb li din l-istorja sejra tieqaf hawn sejjer jharralu g]aliex fil-Parlament Ewropew inwieg]ed li nag]mel minn kollox biex il-kummissjoni tkun taf  b’liema mod qarrieq qieg]ed ji[I ttrattat il-poplu Malti u G]awdxi.

 

G]alkemm il-manifestazzjoni enormi ta’ nhar il-}add kienet aktar diretta fuq il- mod esa[erat tat-tariffi u sopra taxxi tad-dawl u  ilma hawn ukoll wie]ed jista jag]mel analogija mat –taxxi n[usti li semmejna fuq it-taxxa tar-registrazzjoni tal-karozzi. Hawn ukoll il-gvern u l-Enemalta ]adu falza stikka u g]amlu zball ie]or billi ]adu direzzjoni ]azina  meta xtraw provista ta’ \ejt bi prezz g]oli ]afna. Hawn ukoll g]andna sitwazzjoni fejn il-poplu sejjer ikollu jerfa’ l-pi\ tad-de`i\\jonijiet ]\iena u rresponsabbli ta’ dan iI-gvern. Mhux biss, i\da g]al darba o]ra l-gvern qieg]ed jie]u l-attitudni ta’ li kien kien u li sar sar. 

 

L-orizzont – 27 ta’ Novembru 2008

School Fruit Scheme

 

 

Dan l-a]]ar in-nazzjonalisti tg]idx kemm fta]ru li fil-Parlament Ewropew irnexxielhom jakkwistaw mill-Unjoni Ewropeja fondi li jammontaw g]all-175,000 euro fis-sena g]at-tliet snin li [ejjin biex fl-iskejjel tag]na l-istudenti jing]ataw ]alib, frott u ]axix u b’hekk ng]inu l-uliedna jnaqqsu l-problema ta’ l-obesita u dak il-mard li [[ib mag]ha.Pero tant kien redikolu dan l-ammont li anke l-gvern wara li fta]ar b’dan is-success li kiseb ]ass li minn na]a tieg]u g]andu jittrippla dan l-ammont

 

Ng]id g]alija jien tant ]assejtni mwe[[a’ bl-ammont mi\eru ta’ fondi li ng]atat Malta li ]assejt li g]andi nikkritika lill-Kummissjoni fil-Parlament Ewropew.

 

F’intervent li g]amilt fil-Parlament Ewropew dwar ir-rapport ta’ l-‘School Fruit Scheme’, ibba\ajt l-intervent tieg]i fuq l-aspetti differenti ta’ din l-iskema.

Tkellimt dwar il-]alib g]all-istudenti fl-iskejjel tag]na. Spjegajt fid-dettal kif il-lum ftit huma dawk l-istudenti Maltin li jing]ataw il-]alib fl-iskejjel tag]hom.

 

L-Unjoni Ewropea g]al dawn l-a]]ar 30 sena baqg]et tu\a diversi forom ta’ g]ajnuniet biex tqassam ]alib lit-tfal ta’ l-iskejjel. Fis-sena skolastika 2006-2007 kkontribwixxiet  i\jed minn 50 miljun ewro. 

 

Komplejt nispjega li ma je\istix limitu fuq il-ba[it g]ad-distribuzzjoni tal-]alib fl-iskejjel, l-uniku limitu huwa fuq il-kwantita’ li hija ta’ 0.25 litru ]alib kuljum g]al kull student. Dan ifisser li iktar ma jkun hemm parte`ipanti aktar ti[i allokata g]ajnuna. Tkellimt ukoll kif ir-regoli dwar il-]alib g]all-iskejjel [ew simplifikati u l-klassifika ta’ prodotti [iet esti\a biex l-Istati Membri jkunu jistg]u jag]zlu skont il-]tigijiet tag]hom dawk il-prodotti mag]mula mill-]alib ‘low-fat’ biex din l-iskema saret wa]da ta’ nutrittivita. }asra li Malta ma pprofittatx bizzejjed. G]all il-iskema ta’ frott fl-iskejjel jin]tie[ li jkun hemm xi sistema simili.

 

L-Organi\\azzjoni Dinjija tas-Sa]]a rrikmandat li l-konsum minimu ta’ ]axix u frott huwa ta’ 400 gramma kuljum. Fl-Unjoni Ewropeja qed jittiekel ftit wisq frott u ]axix u fuq kollox il-konsum qieg]ed ikompli jonqos. 

 

G]andna epidemija ta’ obesita’ fost it-tfal, huwa stmat li hawn 22 miljun tfal b’pi\ \ejjed fl-Unjoni Ewropeja li 5.1 miljun huma meqjusa li g]andhom pi\ \ejjed esa[erat. Hawnhekk g]amilt emfa\i specjali dwar kif din is-sitwazzjoni te\isti bil-kbir f’Malta.

 

Konsum g]oli ta’ ikel ta’ frott u ]axix inaqqas ir-riskju ta’ numru kbir ta’ mard u jnaqqas il-pi\ \ejjed. L-aspett tas-sa]]a hija r-ra[uni l-aktar importanti g]all-iskema ta’ frott fl-iskejjel ta’ l-Unjoni Ewropeja.

Fl-2007 l-organi\\azzjoni tas-suq tal-frott u ]axix g]addiet minn riforma fundamentali lejn suq aktar orjentat. Fi kliem ie]or issa hija d-domanda li tiddetermina l-provista. Bir-riforma ta’ l-organi\\azzjoni tas-suq tal-frott u l-]axix  [ie de`i\ unanimament biex nikkumbattu t-tnaqqis tal-konsum tal-frott u l-]axix. Domanda ikbar tibbenefika l-ewwel u qabel kollox is-sa]]a pubblika, jibbenefikaw ukoll il-bdiewa Ewropej li jipprodu`u l-frott u l-]axix.

 

Pi\ \ejjed ifisser riskju akbar fil-mard tal-qalb, diabete, pressjoni g]olja u `erti kwalita ta’ kan`er. L-iskop tag]na g]andu jkun ta’ 600 gramma kuljum g]al nies ta’ l-fuq minn ]dax il sena Il-Kummissjoni pproponiet 90 miljun ewro fil ba[it tal-komunita’. Dan jikkorispondi g]al frotta wa]da fil-gimg]a g]al 30 [img]a fis-sena g]al tfal ta’ bejn is-sitta u l-g]axar snin. Il-Kummissjoni ]asset li l-Istati Membri jistg]u jissuplimentaw l-iskema. Dan ifisser li jekk il-gvern Malti jrid jie]u ]sieb uliedna jrid jissuplimenta b’erba euro g]al kull euro li Malta ting]ata mill-fondi Ewropej 

 

}assejt li g]andi nispjega dawn il-fatturi kollha biex nuri li biex nil]qu l-effetti po\ittivi kollha ta’ din l-iskema hemm b\onn ta’ allokazzjoni ferm akbar ta’ fondi minn dak offrut ta’ 175,000 euro fis-sena g]at-tliet snin. }assejt li g]andu jkun hemm xi ]add li jg]id lil-Kummissjoni li frotta wa]da fil-[img]a m’hijiex bi\\ejjed sew biex tbiddel id-drawwa ta’ kif nieklu kif ukoll biex ikun hemm effet fuq is-sa]]a pubblika. Sostnejt li l-iskema tal-frott fl-iskejjel hemm b\onn li tkun tikkonsisti f’porzjon frott lil kull student kuljum u mg]andhiex tkun indirizzata biss lejn dawk l-istudenti ta’ bejn is-sitta u l-g]axar snin..