Kul]add jaqbel li G]awdex g]andu jitqies b]ala regjun g]alih. L-G]awdxin biss jistg]aw jistqarru dwar l-aspetti po\ittivi u negattivi ta’ g\irithom.

 

G]awdex g]andu ]afna ]wejjeg li Malta m’g]andhix. Minn na]a l-o]ra Malta g]andha ]afna affarijiet li huma neqsin f’G]awdex. Il-fatt illi \-\ew[ g\ejjer huma maqtug]in minn xulxin tfisser li mal-medda ta\-\mien \viluppaw b’mod differenti.

 

Jien dejjem niftakar li l-argumenti prin`ipali dwar G]awdex huma jekk din il-g\ira g]andhix ikollha aktar a``ess milli g]andha.

 

Qabel l-elezzjoni tal-1971 niftakar lill partit Laburista dak i\-\mien fl-oppo\izzjoni kien wieg]ed illi jekk jitla’ fil-gvern isir studju dwar il-vijabilta ta’ pont u/jew mina bejn Malta u G]awdex. Dak li wieg]ed se]] u l-esperti barranin filwaqt illi a``ertaw li \-\ewg g\ejjer g]andhom jing]aqdu, minn na]a l-o]ra spjegaw li l-manutenzjoni ta’ l-istess pro[ett kienet stmata li ma tistax tigi koperta jekk mhux bi ]las g]oli mill-karozzi li kienu ser ju\aw l-istess pont u/jew mina. Fl-img]oddi mhux fil-bog]od [ie ntrodott servizz bil-helikopter minn }al-Luqa ghal G]awdex. Peress illi l-ispejje\ tal-helikopter huma g]oljin, ma nstabx mod kif dan is-servizz seta jitkompla.

 

Dan l-a]]ar rega’ qam id-dibattitu jekk f’G]awdex issirx airstrip ghall-ajruplani. Ta’ min jg]id illi nkunu aktar korretti jekk ng]idu mhux jekk issirx airstrip i\da jekk jergax isir airstrip. Fit-tieni gwerra dinjija kienet nbniet airstrip, fejn kien hemm il-palazz ta’ ‘Gurgion’ li kien t]att. Ma nafx jekk dan l-airstrip g]adux je\isti u mg]otti bil-]amrija. Naf li f’Malta je\istu diversi airstrips li fuqhom tpo[[iet il-]amrija u llum intesew. 

 

Ma hemmx dubju li G]awdex jinstab \vanta[[jat f’`ertu oqsma u dan huwa rifless fl-istatistika ta’ dawk li ma ja]dmux, opportunitajiet ta’ xoghol, spejje\ zejda ta’ tra[it u affarijiet o]ra. Dawn mhumiex ]wejjeg li jolqtu lill-Maltin i\da jaffettwaw direttament lill-G]awdxin u dan huwa l-punt krucjali. Minn g]awn irridu niflu kull de`i\joni li trid tittiehed dwar pro[etti li jolqtu lil-G]awdex. Kieku jiddependi minni ghandhom ikunu l-G]awdxin li jie]du de`i\joni dwar pro[etti b]al dawn.

 

Huma jafu t-tajjeb u l-]azin tad-de`i\jonijiet tant importanti, g]aldaqstant jiena nemmen li l-poplu G]awdxi g]andu jing]ata d-dritt li jesprimi fehemtu dwar pro[ertti f’G]awdex. Dan jista’ jsir fa`ilment billi l-G]awdxin b]al ma jsir f’referendum jivvutaw favur jew kontra l-imsemmi pro[ett. Jien konvint li dan huwa l-aktar mod [ust kif g]andhom isiru jew ma jsirux pro[etti f-G]awdex. L-g]azla jekk g]andux isir pont u/jew mina jew airstrip qeg]da f’idejhom    

 

It-Tonn

Fil Parlament Ewropew il-gimg]a l-o]ra ivvutajna dwar il-qbid tat-Tonn. 

 

Din hija kwistjoni li tolqot lill-pajji\na. Hemm mew[a g]olja li trid twaqqaf il-qbid tat-Tonn. Jekk it-Tonn ma jkunx jista ji[i nnegozjat dan ikollu l-effett li din l-industrija tieqaf ]esrem. 

 

Il-po\izzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew Maltin kienet li l-qbid tat-Tonn g]andu ji[i kkontrollat. Sfortunatament dak li xtaqna m’g]addiex. Il-membri tal-parlament Maltin ing]aqdu biex jiddefendu l-interess tas-sajjieda Maltin. 

 

Ila ssir pressjoni biex tip ta’ Tonn mag]ruf b]ala ‘Northern Blu Fin Tuna’ ji[i meqjus b]ala ]uta li hija fil-periklu ta estinzjoni. Mhux kul]add jaqbel ma’ dan g]aliex il-kriterja me]tie[a sabiex din it-tip ta ]uta tkun kompletament protetta mhumiex kollha applikabbli. Huwa minnu li hemm qbid ta’ dan il-]ut fuq skala kbira i\da huwa minnu wkoll li s-sajjieda Maltin huma l-anqas attrezzati fost is-sajjieda kollha. Il-flotot tat-trawlers li jo]orgu biex jaqbdu t-tuna mhumiex Maltin . Id-dg]ajes Maltin huma fil-bi``a l-kbira tradizzjonali.

 

Malta mhix we]eda f’din il-battalja. L-Ispanjoli, il-{rie[i u `-~iprijotti jidhru li qeg]din i\ommu l-istess po\izzjoni tag]na. Sa ftit \mien ilu kien hemm ukoll pajji\i ewlenin b]al, l-Italja, i\da f’dawn l-a]]ar [img]at bidlu l-fehma tag]hom.

Tkellimt ma’ ]afna sajjieda u spjegawli d-diffikultajiet li je\iztu anke internament kif tinqasam il-kwota tal-qbid tat-Tonn. Ukoll din il-gimg]a fil-ga\\etti dehru avvi\i uffi``jali dwar l-istess qbid tat-Tonn. Jidher li l-gvern sejjer ikompli jasserixxi l-po\izzjoni tieg]u sabiex ikun jista’ jitkompla l-qbid tat-Tonn. I\da l-gvern Malti wa]du ma jista’ jag]mel xejn u jrid l-g]ajnuna ta’ gvernijiet o]rajn partikularment ta’ dawk il-pajji\i fil-Mediterran. Hawn tid]ol l-importanza tal-partit Laburista. Gvernijiet li qeg]din i\ommu l-istess po\izzjoni ta’ Malta huma gvernijiet so`jalisti. Jiena u s]abi l-kollegi tieg]i fil-Parlament ta’ l-Ewropa qeg]din kontinwament in]e[[u lil s]abna s-so`jalisti biex il-gvernijiet tag]hom jibqg]u sodi u ma j`edux g]all-pressjoni tal-pajji\i aktar b’sa]]ithom li jridu jaqtg]u din l-industrija

 

Il-kredu tieg]i huwa li l-ewwel u qabel kollox g]andu ji[i l-interess ta’ Malta u l-Maltin. Il-Partit Laburista qatt ma ]a pja`ir meta l-pajji\ jiffa``ja problemi g]alkemm l-istess partit ikun fl-oppo\izzjoni. A]na partit ta l-ir[ulija li fil-mument tal-b\onn il-pajji\ isibna mag]qudin fl-interess tan-nazzjon. Il-kwistjoni tat-Tonn hija problema nazzjonali u  huwa mportanti li mhux biss nidhru imma nipprattikaw it-twemmin tag]na li Malta ti[i l-ewwel u qabel kollox.