It-trattat ta’ l-Libona Ir-raba parti (4)
Il-Lum Id-dinja g]addejja minn tibdiliet kbar u l-Ewropa qeg]da tiffa``ja sfidi differenti b]al kri\i ekonomika, tibdil fil-klima, \vilupp sostenibbli, l-ener[ija jew il-[lieda lill-kriminalita’ internazzjonali organi\\ata
Huwa ovvju li g]all-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropeja, it-trattati e\istenti mhux bilfors jibqg]u effettivi g]all-isfidi tal-lum. Ir-ra[uni ewlenija g]alfejn kellu ji[i kkreat it-Trattat ta’ Lisbona huwa sabiex tkun tista’ tin]oloq l-g]odda ne`essarja g]all-pajji\i ta’ l-Unjoni Ewropeja biex ikunu jistg]u jilqg]u g]at-tibdiliet li qeg]din jiffa``jaw.
It-Trattat ta’ Lisbona jwitti t-triq g]all-aspirazzjonijiet u valuri ta’ l-Unjoni Ewropeja g]all-pa`i, demokrazija, rispett lejn id-drittijiet umani, [ustizzja, ugwaljanza u \vilupp sustanibbli. Fost il-provizzjonijiet [odda li jipprovdi t-trattat il-[did dawn il-punti li-[ejjin huma ta’ `erta mportanza:
1) It-tattat ta’ Lisbona li se ji[i addotat fl-Unjoni Ewropeja, sejjer joffri liberta, sigurta u [ustizzja ming]ajr fruntieri interni. Dan ifisser li l-Unjoni Ewropeja sejra jkollha aktar trasparenza sabiex tkun tista’ ti[[ieled kontra l-kriminalita’ internazzjonali, immigrazzjoni illegali u traffikar tan-nies, armi u droga. Sejra wkoll tg]in lill-membri stati biex jizguraw protezzjoni aktar effettiva fil-finanzi ta’ l-unjoni.
2) It-Trattat ta’ Lisbona sejjer ukoll joffri sapport g]ax-xog]ol fuq \vilupp sostenibbli ta’ l-Ewropa ibba\at fuq tkabbir ta’ ekonomija bbilan`jata, stabilita’ fil-prezzijiet, ekonomija so`jail orjentata fuq tkabbir ta’ impjiegi u progress so`jail. Minbarra hekk, tippromovi l-valuri ta’ l-Unjoni Ewropeja f’dinja aktar wisa’ u tikkontribwixxi g]all solidarita u rispett bejn in-nies differenti, suq ]ieles u tnaqqis fil-faqar. F’din l-arena l-post [did ta’ rappre\entant g]oli g]all-affarijiet barranin u sigurta’ li sejjer ukoll ikollu l-po\izzjoni ta’ vi`i-president tal-kummissjoni Ewropeja ser jg]in lill-Unjoni Ewropeja biex tkun tista’ titkellem b’vu`i wa]da lil-hin mill-Unjoni.
3) It-Trattat ta’ Lisbona sejjer jikkontribwixxi g]all-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, spe`jalment g]ad-drittijiet tat-tfal, liberta’ u prin`ipji ta`-Charter tad-drittijiet fundamentali. Sejjer jorbot dan i`-charter b]ala li[i li sejjer ifisser li meta l-Unjoni Ewropeja tipproponi u timplimenta li[ijiet trid tirrispetta d-drittijiet li jidhru f’dan i`-charter u l-Istati Membri jridu wkoll jirrispettaw dawn id-drittijiet meta jimplimentaw le[islazzjonijiet tal-Unjoni Ewropeja. Id-drittijiet li kul]add g]andu jgawdi jvarjaw minn protezzjoni ta’ Data personali, refu[ju u ugwaljanza bejn is-sessi, g]ad-dritt ta’ protezzjoni kontra tke``ija mhux [ustifikata mix-xog]ol u d-dritt g]as-si[urta so`jail.
4) It-Trattat ta’ Lisbona sejjer jag]ati prijorita lill-o[[ettivi ta’ l-Unjoni Ewropeja biex tippromovi mi\uri internazzjonali dwar problemi g]all-]arsien re[jonali u globali ta’ l-ambjent b’mod partikulari g]all-bdil fil-klima. B’hekk l-Ewropa sejra tkompli tkun minn ta’ quddiem fil-[lieda kontra l-Global Warming.
5) Fl-a]]ar pero’ mhux l-inqas it-trattat il-[did sejjer ikun qieg]ed jassigura li s-suq ta’ l-ener[ija ja]dem sew spe`jalment fejn jirrigwardja l-provista ta’ l-ener[ija li hija wa]da mill-isfidi g]all-istati membri kollha ta’ l-Unjoni Ewropeja. Sejra wkoll tassigura li l-effi`jenza fl-energija u t-tnaqqis fil-]ela jintla]qu flimkien ma’ l-i\vilupp ta’ sistemi [odda u t-ti[did ta’ ri\orsi ta’ ener[ija e\istenti.
